czwartek, 17 maja 2012

PIERŚCIENICE (budowa ciała cz.1)

Witam!
Dziś opiszę budowę zewnętrzną ciała, jaka wykształciła się u pierścienic. Oczywiście zamieszczę budowę każdego przedstawicieli gromad pierścienic.

BUDOWA ZEWNĘTRZNA I POWŁOKA CIAŁA (cz.1)
Pierścienice mają wydłużony kształt ciała, obły lub nieco grzbietobrzusznie spłaszczony, podzielony na wyraźne pierścienie - metamery. Pierścienice wieloszczetów i skąposzczetów odpowiadają wewnętrznemu podziałowi jamy ciała, u pijawek drobne poprzeczne prążki są jedynie wynikiem sfałdowania nabłonka. Segmenty pierścienic są do siebie podobne- nazywa się to metamerią homonimiczną.
U większości wieloszczetów kilka pierścieni z przodu i z tyłu ciął ulega przekształceniom  . Pierwszy segment, zwany płatem przedgębowym lub czołowym, jak zaopatrzony jest w różnego rodzaju narządy czuciowe, jak  głaszczki i czułki, a także oczy. W tym płacie zlokalizowana jest też centralna część układu nerwowego - mózg. Dwa lub trzy następne segmenty zlały się, tworząc tak zwany płat gębowy, w którym po spodniej stronie zwierzęcia znajduje się otwór gębowy. Struktura składająca się u wieloszczetów z płata przedgębowego i gębowego nazywa się umownie głową, natomiast proces wyodrębnienia głowy, będący wynikiem zlewana się segmentów przedniej części ciała, nosi nazwę cefalizacji.

Skąposzczety i pijawki nie mają wyodrębnionej tej części ciała, chociaż u pijawek również kilka przednich segmentów ulega przekształceniu - współtworzą one przyssawkę przednią, otaczającą otwór gębowy.

PIERŚCIENICE (filogeneza)

Witam!
Dziś opiszę kiedy zaczęły pojawiać się pierwsze pierścienice oraz z jakiej grupy one pochodzą.

FILOGENEZA PIERŚCIENIC:
Historia pierścienic, taj jak innych grup zwierząt, zaczyna się na początku er paleozoicznej. Pierwsze odciski w skałach pojawiają się w środkowym kambrze. Pierścienice wywodzącą się zapewne z pierwotnych bez jelitowych  wirków reprezentują linie rozwojową zwierząt mających swobodnie pływającą, planktoniczną larwę - trochoforę. Podstawową grupę pierścienic stanowią bardzo zróżnicowane wieloszczety, wśród których spotykamy, obok organizmów bardzo prostych w budowie, także silnie wyspecjalizowane. Prawdopodobnie z pierwotnych wieloszczetów rozwinęła się linia rozwojowa, której przedstawicieli przeszli do życia w wodach słodkich, a w rozwoju nie występowała larwa. Ich cechą charakterystyczną stała się natomiast umiejętność wytwarzania siodełka - struktury biorącej udział w rozmnażaniu płciowym. Przedstawicielami tej linii rozwojowej są dzisiejsze skąposzczety i pijawki.
Jeszcze niedawno pierwotne pierścienice były uważane za przodków zarówno mięczaków, jak i stawonogów. Najnowsze badania wskazują, że rzeczywiście są one blisko spokrewnione z mięczakami, jednak stawonogi są reprezentantami odrębnej lini rozwojowej zbliżonej bardziej do nicieni niż do pierścienic. Z tego powodu pewne podobieństwa wstępujące pomiędzy pierścienicami a stawonogami prawdopodobnie są wynikiem ewoluowania przodków jednej jak i drugiej grupy w podobnych warunkach, co spowodowało wytworzenie zbliżonych postaci niektórych narządów. Takie wspomniane już zjawisko występowania podobnych cech u bliżej niespokrewnionych ze sobą organizmów wynika z ewolucji zbieżnej - konwergencji.



środa, 16 maja 2012

PIERŚCINICE (segmentowane zwierzęta roakokształtne)

 Witam!
Dziś opiszę początki o pierścienicach, głownie zawsze opisuję filogenezę na początku, ale zrobię to następnym poście gdyż jest ona dość długa ale jakże interesująca.

TYP: PIERŚCIENICE (Annelida)
GROMADA: WIELOSZCZETY (Polychaeta)
GROMADA: SKĄPOSZCZETY (Oligocheata)
GROMADA: PIJAWKI (Hirundinea)

Spośród olbrzymiej liczby robakokształtnych zwierząt pierścienice wyraźnie wyróżniają się podzieleniem ciła na poprzeczne segmenty zwane metamerami. Z zewnątrz uwidaczniają się jako poprzeczne fałdy, które zasadniczo są przejawem wewnętrznego podziału jamy ciała na odcinki. Każdy segment ciała oddzielony jest od następnego poprzeczną przegrodą - septum. Taki podział jamy ciała wynika z jej rozwoju w okresie zarodkowym - powstaje ona jako jama wtórna, czyli celoma, w obrębie mezodermalnych pęcherzyków. Z każdej pary somitów rozwija się jeden segment.
Pierścienice żyją zarówno w wodach słonych, jak i słodkich. Niektóre pierścienie przystosowały się także do życia w środowisku lądowych - w glebie, a nieliczne gatunki są pasożytami

wtorek, 15 maja 2012

NICIENIE (przegląd systematyczny cz.4)

Witam!
Dziś opiszę owsika, pasożyta człowieka głównie u dzieci oraz filarię Bankrofta. Zamieszczę zdjęcie z jego wyglądem.

Owsiki - występują zazwyczaj u dzieci w wieku przedszkolnym, rzadziej u dorosłych. Pasożyty te, wielkości około 1 cm, żyją w końcowej części jelita grubego. Zapłodnione samice opuszczają jelito, aby złożyć jaja w pobliżu otworu odbytowego, co wywołuje stany zapalne i uporczywe swędzenie.Zakażenie następuje po przełknięciu jaj, które mogą znajdować na przykład na zanieczyszczonych warzywach. Czasami może dojść do zarażenia w czasie kąpieli na basenach pływackich, częściej dochodzi jednak do samo zarażenia, zawłaszcza gdy nie zachowuje si podstawowych zasad higieny. Owsik jest pasożytem monoksenicznym.
Spośród innych pasożytów duże znacznie epidemiologiczne ma włosogłówka i tęgoryjec dwunastnicy.

Filaria Bankrofta - atakuję zazwyczaj układ limfatyczny człowieka, nicienie te mogą zatykać naczynia limfatyczne, co prowadzi do ogromnych obrzęków i przerostu niektórych części ciała. Stąd też choroba wywołana przez tego pasożyta nazywa się słoniowacizną. Żywicielami pośrednimi filarii Bankrofta są różne gatunki krwiopijnych komarów i właśnie one głownie przenoszą tego nicienia. W Polsce filaria nie występuje.

poniedziałek, 14 maja 2012

NICIENIE (przegląd systematyczny cz.3)

Witam!
Dziś opiszę dalej jak to nicienie bytują u zwierząt i człowieka na przykładzie włosienia krętego.

Włosień kręty - w przeciwieństwie do glisty, jest pasożytem półksenicznym, ale jego cykl rozwojowy odbywa się w ciele jednego żywiciela. Występowanie włośnia stwierdzono u wielu zwierząt hodowlanych, a także lisów, wilków, niedźwiedzi, fok, i innych. Człowiek najczęściej zaraża się tym pasożytem przez zjedzenie mięsa wieprzowego, zawierającego otorbione larwy włośnia, zwane trychinami.
W przewodzie pokarmowym lary wydostają się z osłonek i wgryzają w ścianki jelita. Bardzo zdolne są do rozrodu  płciowego. Samce po kopulacji giną, samice zaś w ciągu swego życia, trwające 1 miesiąc, rodzą około 1500 larw, które z kolei przedostają się do naczyń krwionośnych i z krwią wędrują do mięśni poprzecznie prążkowanych. Tutaj osiadają, kilkakrotnie linieją i otaczają się torebką. W takiej postaci mogą przeżyć nawet kilkadziesiąt lat, przy czym w zasadzie nie ma sposobu ich usunięcia. Choroba spowodowana przez włośnia krętego jest nazywana włośnicą i objawia się wysoką temperaturą, bólem głowy, mięśni, stawów, zapaleniem spojówek oraz obrzękiem twarzy. Są to objawy mało specyficzne i  łatwo je pomylić np. z objawami grypy. Masowe zakażenie włośniem może jednak doprowadzić do śmierci człowieka.


piątek, 11 maja 2012

NICIENIE (przgląd systematyczny cz.2)

Witam!
Dziś opiszę dlaczego nicienie pasożytują u zwierząt i człowieka.Zamieszczę też tu cykl rozwojowy glisty ludzkiej. (cz.1)

Pasożyty zwierząt i człowieka
Glista ludzka jest bardzo powszechnym pasożytem człowieka. Szacuje się że na świecie może nią być zarażonych ponad miliard ludzi. Dorosłe samice, osiągające czasami ponad 30 cm długości, żyją w jelicie cienkim. Składają dziennie do 200 tysięcy jaj, które wraz z kałem żywiciela wydostają się na zewnątrz.
W jajach po kilku tygodniach rozwijają się larwy i w takiej postaci czekają na połknięcie przez żywiciela. Jaja te bardzo odporne na działanie czynników środowiskowych, mogą leżeć wiele lat w glebie lub wodzie, nie tracąc zdolności zarażania. Połknięte przez kolejnego żywiciela, który w wypadku glisty jest również człowiek, trafiają do jelita, gdzie larwy wydostają się z osłon jajowych.Uwolnione larwy wgryzają się w ścianki jelita i przedostają się do naczyń krwionośnych. Ponieważ do dalszego rozwoju potrzebują tlenu, z prądem krwi wędrują do płuc, gdzie przechodzą do wnętrza pęcherzyków płucnych. Ten etap zakażenia glistami objawia się wysoką temperaturą, kaszlem, przy masowych zakażeniach może też rozwinąć się zapalenie płuc. Larwy w płucach dwukrotnie linieją, a kiedy osiągną 2 mm długości, zaczynają wędrówkę w górę przez oskrzeliki, oskrzela, krtań do tchawicy, skąd odruchowo przełknięte razem ze śluzem ponownie trafiają do żołądka i stąd do jelita, gdzie dorastają. Po mniej więcej 2 miesiącach od zakażenia zaczynają w jelicie rozmnażać się płciowo.

środa, 9 maja 2012

NICIENIE (przegląd systematyczny nicieni cz.1)

Witam!
Dziś opiszę gdzie żyją i pasożytują nicienie. Nicienie są:
-wolno żyjące
-pasożytujące u roślin
-pasożytujące u człowieka i zwierząt (to opiszę w następnym poście)

Nicienie wolno żyjące:
Caenorhabditis elegans osiąga około 1 mm długości i występuje na świecie dość powszechnie. Żyje w glebach i butwiejących liściach, żywiąc się bakteriami. Bardzo łatwo daje się hodować w laboratoriach na pożywkach bakteryjnych. Nie ma większego znaczenia gospodarczego, jednak między innymi ze względu na prostą budowę jest doskonałym modelem do badań genetycznych nad ujawnieniem się genów.

Węgorek octowy - jest przykładem nicienia żyjącego w warunkach ekstremalnych. Jego naturalnym środowiskiem życia są fermentujące owoce, może żyć w occie winnym.  powodzeniem znosi przez pewien czas zakwaszenie o wartości pH 1,6-1,1.

Pasożyty roślin:
Węgorek pszeniczny - pasożytuje w kłosach pszenicy i żyta. W kłosach zaatakowanych przez węgorka zamiast ziaren tworzą się brunatne wyrośla, zawierające po kilkanaście tysięcy larw. Kształtem, a także wielkością przypominają one  ziarna zbóż i mogą być razem z nimi składowane i przechowywane. Gdy zostaną wysiane razem z nieoczyszczonym ziarnem, w glebie wylęgają się larwy, które atakują młode siewki. Straty spowodowane przez tego pasożyta mogą sięgać 75% plonów.

Mątwik buraczany - jest groźnym szkodnikiem buraków, a także brukwi, rzepaku i kapusty. Roślina zaatakowana przez mątwika rośnie słabo, a jej korzeń wytwarza liczne drobne korzonki przybyszowe w postaci charakterystycznej brody.
Podstawowym sposobem walki z mątwikiem, a także z innymi nicieniami pasożytującymi na roślinach, jest stosowanie płodozmianu. Ten zabieg agrotechniczny polega na zastępowaniu w kolejnych latach na danym polu roślin uprawnych wrażliwych na atak określonych nicieni innymi, niebędącymi żywicielami pasożyta.